تازه ترین مطالب



پربیننده ترین مطالب

کد مطلب: 31062
تاریخ انتشار: ي, 1398/02/08 - 19:15
با اینکه برخی کارشناسان معتقدند که قسمت اعظم قلعه تاریخی اولتان هنوز زیر خاک مدفون مانده است، اما به دلیل اهمال و بی توجهی مسوولان، بخش زیادی از آن تخریب و از بین رفته‌ است.

به گزارش آران مغان، پارس آباد مغان از شهرهای شمالی اردبیل با مساحتي بالغ بر 1383 كيلومتر مربع حدود 14 درصد از مساحت استان اردبیل را به خود اختصاص داده است.

این منطقه با سابقه‌ای طولانی و داشتن چندین آثار تاریخی همچون تپه نادری (تپه نادرشاه) ، 'قره توره' و 'آق توره' ، گورستانهای باستانی منسوب به هزاره اول قبل از میلاد و قلعه‌ باستانی به جا مانده از دوره اشکانی از جمله بنای تاریخی و گردشگری است که در 12 كيلومتري پارس آباد و در حاشيه رود مرزي ارس (آراز) واقع شده و حرف‌های ناگفته‌ای در درون خود دارد.

قلعه تاریخی اولتان (اولتان قالاسی) با قدمت 2 هزار ساله در سال 1387 با شماره 2654 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و از نظر معماری و مطالعات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که بانيان نخستين قلعه اشکانيان بوده اند اما شکوفایی آن در دوران ساسانی و اوایل اسلامی بوده که به واسطه استحکام و موقعيت مناسبی که داشته تا قرن دوازدهم هجری از آن استفاده شده است.

با توجه به آثار سطحي و بررسي عكس هاي هوايي و ماهواره اي به نظر مي رسد اين محوطه ي باستاني، دروازه شهري بزرگ بوده كه به دو قسمت منطقه مسکونی و قلعه نظامی 400 در 800 متر مربع تقسیم می‌شود و جزوه آثار تاریخی کم‌نظیری به شمار می‌رود که به گفته اهالی این منطقه متأسفانه جهت حفاظت، ‌نگهداری و جلوگیری از تخریب بیشتر این قلعه تا کنون اقدامی‌ از طرف سازمان‌های مربوط صورت نگرفته است.

عکسهای ماهواره ای نشان می دهند که این شهر بسیار بزرگتر از آن چیزی است که تا بحال فکر می شد. بر اساس تصاویر ماهواره ای منطقه مسکونی آن در وسط شهر قرار گرفته و دو کانال از دو طرف در منطقه مسکونی به هم متصل می شوند.

این شهر بر اساس مدل معماری ترکی و اسلامی ساخته شده است. قلعه شهر که اصطلاحاً سیتادل نامیده می شود و در وسط اولتان قالاسی قرار دارد محل زندگی دولتمردان بوده و مردم عادی در بخش حومه شهر زندگی می کردند.

باستان شناسان معتقدند آنها با شهری مواجه خواهند شد که ساکنانش اکثراً دولتمردان و اشراف و نجبا بوده اند. بر اساس داده های باستان شناسی احتمال وجود یک شهر دیگر غیر از اورسان در دشت مغان می رود و شاید آن همان شهر اورسان باشد که ادامه یافته است. شواهد تاریخی محل شهر اورسان را ۱۲ کیلومتر دورتر از رود ارس نشان می دهند اما اکنون این شهر در نزدیکی ارس یافت می شود.

این امر نشان می دهد در مدت ۲ هزار سال رود ارس ۱۲ کیلومتر جابجایی محل داشته و پیدا شدن سکه های اسلامی در کشفیات قبلی نشان می دهد که این شهر در دوره اسلامی فعال بوده و زندگی در آن جریان داشته است.

با اینکه برخی کارشناسان معتقدند که قسمت اعظم این قلعه هنوز زیر خاک مدفون مانده است، اما به دلیل اهمال و بی توجهی مسوولان، بخش زیادی از آن تخریب و از بین رفته‌ است بطوری که امروزه به جزء یک تابلوی گردشگری، مسیر مسدود شده و بقایایي از آثار بر روی تپه های این قلعه آثار دیگری باقی نمانده است.

گفتنی است، بهمن ماه سال 97 مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان از تعیین عرصه و حریم قلعه تاريخي اولتان و تبدیل شدن آن به پایگاه میراث فرهنگی در شمال استان خبر داده بود.

در تابلوی این قلعه تاریخی که ابتدای ورودی مسیر آن نصب شده، اشاره به این کرده است:

این قلعه بر اساس نقشه های هوایی با ابعاد تقریبی ۴۵۰ × ۷۲۰ متر مستطیل شکل بوده و گرداگرد قلعه خشتی می باشد. با توجه به شواهد و قرائن ارتفاع حصار تا ۵ متر می‌رسیده است و دروازه در ضلع جنوب غربی قرار داشته است. تپه های کوچکی جابجا بر روی حصار در فواصل تقریبا ۲۰ متری دیده می شود که به احتمال قوی بقایای برجها بوده است. ( در کاوش سال ۱۳۸۳ قسمتی از برج ورودی به شکل بیضی نمایان گردید) در اطراف قلعه بر حسب سنت قلعه سازی ایرانی، برای مصون ماندن از حملات و شبیه خون، خندقی به عرض ۳۰ متر ایجاد شده بود برای پر کردن این خندق، از آب رود ارس از طریق بند انحرافی در غرب قلعه از محلی به نام سربند استفاده می کردند. از این بند جهت آبیاری مزارع نیز استفاده می شد. لیکن از سال ۱۳۵۰ به بعد همزمان با توسعه کشاورزی و ایجاد کانال های مهندسی، زهکشی و آب بندهای سنتی ایجاد شده در اطراف قلعه اولتان تخریب و عمدتاً از بین رفتند.

///

///

///

///

///

////

///

انتهای پیام/ مرتضی بری

برچسب‌ها: 
ارسال نظر